«بیت تورنت» یا «بیت تارنت» تلفظ تحت الفظی کلمه ی BitTorrent است که از دو کلمه ی Bit ؛که همان بیت است و Torrent ؛ به معنی رگبار و سیلاب ساخته شده است.
اما بیت تورنت چیست و به چه دردی می خورد؟ بیت تورنت در واقع نام یک پروتکل تشریک یا به اشتراک گذاری فایل هاست که بر طبق موازین آن می توان این فایل ها را در بین تمام اعضای یک شبکه ی منزل به منزل توزیع نمود. (شبکه ی منزل به منزل تنها شبکه ای است که اختلاف طبقاتی در آن وجود ندارد و صلاحیت و اعتبار هر عضو آن به اندازه ی سایر اعضا و همسایگان او در شبکه است. کلیه ی اعضای این شبکه در یک تراز قرار می گیرند و شانه به شانه ی هم در داد و ستد فایل ها مشارکت می نمایند.) شبکه ی منزل به منزل تنها شبکه ای است که اختلاف طبقاتی در آن وجود ندارد و صلاحیت و اعتبار هر عضو آن به اندازه ی سایر اعضا و همسایگان او در شبکه است. کلیه ی اعضای این شبکه در یک تراز قرار می گیرند و پهلو به پهلوی هم در داد و ستد فایل ها مشارکت می نمایند. مفهوم بیت تورنت به وسیله ی برنامه نویسی به نام «برام کوهن» اختراع گردید. این آدم نابغه ، بیت تورنت را به این دلیل طراحی کرد تا حجم عظیمی از داده ها را بدون آن که منابع عرضِ باند و توان میزبان ها را مصروف خود نمایند، در سطحی وسیع و در حجمی انبوه، توزیع نموده و در اختیار همه قرار دهد. به همین خاطر، در حال حاضر ترافیک مبتنی بر بیت تورنت تقریباً 35 درصد کل ترافیک اینترنت را به خود مشغول کرده است. نرم افزار اصلی بیت تورنت به زبان «پیتون» نوشته شد و از آن جا که صورت برنامه ی آن تحت گواهینامه ی منابع آزاد بیت تورنت منتشر گردید، خیلی ها بخت خود را در نوشتن نرم افزارهای مشابه اش آزمودند. به همین جهت در حال حاضر، تعداد زیادی برنامه های متولی بیت تورنت وجود دارد که به زبان های مختلفی نوشته شده اند و روی طیف زیادی از سیستم های عامل به اجرا در می آیند. ▪ نتیجه ای که از این چند جمله گرفته می شود از این قرار است: بیت تورنت یک نوع شبکه ی اشتراکی است که برای دانلود کردن فایل های قطور چند صد مگابایتی و حتا چند گیگا بایتی جان می دهد! ● بیت تورنت چطور کار می کند... بیت تورنت به میزانی باور نکردنی، فشار وارد بر میزبان ها را تقلیل می دهد، زیرا کاربران در عمل فایل ها را از روی کامپیوترهای یک دیگر دانلود می کنند و نه از روی یک کامپیوتر مرکزی واحد. در این روش، کامپیوتر مرکزی (که به آن «بذر افشان» می گویند)، فقط یک نسخه از یک فایل را (که به آن «بذر» می گویند) برای تمام متقاضیان یا اعضای شبکه ارسال می کند، آن هم به این ترتیب که ابتدا آن را مانند یک جورچین به تعدادی برش یا قطعات کوچک تر تقسیم کرده و سپس هرکدام از این قطعات، به تنهایی از جانبِ یک عضو به طرف عضو دیگر فرستاده می شوند. در نتیجه هر عضوی قطعات مورد نیازش را- که برای تکمیل جورچینِ فایل اصلی لازم دارد- از اعضای دیگر می گیرد. همان طور که گفته شد، بر طبق موازین بیت تورنت، ابتدا فایل اصلی یا به اصطلاح «بذر» به برش هایی کوچک تقسیم می گردد که معمولاً قطر هرکدام از آن ها به یک چهارم مگابایت (یعنی 256 کیلوبایت) می رسند. منتها هر قدر فایل مورد نظر بزرگ تر باشد، اندازه ی هر برش یا هر قطعه ی آن نیز به همان نسبت بزرگ تر می شود؛ برای مثال یک فایل 37/4 گیگابایتی دارای برش هایی به اندازه ی 4 مگابایت (4096 کیلوبایت) خواهد بود. به این ترتیب، بیت تورنت را می توان یک نوع جورچین اینترنتی به حساب آورد، چرا که یک فایل بسیار قطور به تعداد زیادی قطعه ی کوچک تقسیم می شود و سپس تمام این قطعات در بین یک سری از اعضا تقسیم می شود، طوری که هر عضو فقط صاحب تعدادی از این قطعات می شود. از آن به بعد، خودِ اعضا با هم طرف می شوند و هر کدام از آن ها قطعاتی را که ندارند از اعضایی که آن قطعه ها را ندارند، می گیرند. وقتی، هر عضوِ شبکه صاحب تمام قطعات فایل مورد نظر گردید، درست کردنِ جورچین را تمام خواهد کرد و یک فایل درسته به دست خواهد آورد. در این روش، هیچ عضوی نمی تواند فقط دریافت کند، و یا فقط ارسال نماید. در حقیقت، صلاحیت هر عضو شبکه، مشروط به ارسال کردن (دادن یا به اصطلاح آپلود) و دریافت کردن (ستاندن یا به اصطلاح دانلود) در آنِ واحد است. برای آن که بهتر متوجه این تفاوت شوید، آن را با روش معمول میزبان-متقاضی (که نوعی شبکه ی ارباب-رعیتی است) مقایسه می کنیم که در حال حاضر، متداول ترین روش داد و ستد و نقل و انتقال فایل ها در اینترنت است. در مدل میزبان- متقاضی یک میزبان مرکزی (ارباب) وجود دارد که کل فایل را برای هر یک از متقاضیان آن (رعیت ها) ارسال می کند ( این همان مدلی است که آیین نامه های HTTP و FTP بر طبق آن تدوین شده اند). در این روش، متقاضیان فقط با میزبان صحبت می کنند، و هیچ وقت با هم دیگر طرف نمی شوند. مهم ترین حسن این روش آن است که اولاً ترتیب دادنِ آن خیلی ساده است، و ثانیاً فایل ها معمولاً همیشه در دست رس قرار دارند؛ البته به شرط آن که میزبانی که خود را وقف این کار کرده است، همیشه روشن باشد و همیشه هم متصل به اینترنت بماند. منتها این مدل یک مشکل عمده نیز دارد که به فایل هایی مربوط می شود که یا خیلی حجیم هستند و یا خیلی پر طرفدار، و یا هردو. در حقیقت، برای توزیع چنین فایلی و ارسال آن برای هر یک از متقاضیان، مقدار بسیار زیادی از پهنای باند و منابع میزبان صرف می شود. شاید بارها با این مشکل برخورد کرده باشید که وقتی خواسته اید فایلی را دانلود کنید، به علت زیادی تعداد متقاضیان، مدت زیادی در صف به انتظار ایستاده اید. از طرف دیگر، بسیاری از میزبان های HTTP (مبتنی بر شبکه ی ارباب-رعیتی) برای چندین ساعت از کار می افتند، در حالی که بسیاری از تورنت ها تا چند روز باقی می مانند تا یک دانلود چند روزه نیز به اتمام رسد؛ چیزی که معمولاً برای فایل های خیلی قطور لازم است. به همین دلیل است که بیت تورنت به صورت پروتکل مناسبی برای کاربران اینترنت پرسرعت درآمده است، و کم تر به درد اینترنت تلفنی می خورد زیرا قطع و وصل های متعددی در این روش اتصال رخ می دهند که موجب اختلال می گردد. . در مقایسه با شبکه ی ارباب رعیتی (میزبان- متقاضی)، هرچند بیت تورنت نیز پروتکلی است که برای رد و بدل کردن فایل ها طراحی شده است، ولی ذاتاً یک ماهیت غیر طبقاتی و مبتنی بر یک سطح دارد، به این معنی که خود کاربران مستقیماً به کامپیوتر یک دیگر وصل می شوند تا بخش هایی از فایل را برای هم ارسال کرده و یا دریافت کنند. در این روش، افراد متقاضی، بخش هایی را که از یک فایل خاص دارند، برای دیگران ارسال می کنند، و بخش هایی از همان فایل را که ندارند از دیگران دریافت می نمایند. در تشکیلات بیت تورنت، یک کامپیوتر مرکزی به نام «ردیاب» وجود دارد که نقشِ هماهنگ کننده ی عملیات را برای تمام چنین منزل هایی بازی می کند. ردیاب فقط اتصالات را زیر نظر می گیرد، و اصلاً هیچ اطلاعی از مندرجات فایل هایی که در حال رد و بدل شدن هستند، ندارد. در نتیجه تعداد بسیار زیادی از کاربران می توانند با اشغال عرض نسبتاً کمی از باند ردیاب، به عضویت این شبکه درآیند. فلسفه ی کلید ی بیت تورنت در این است که کاربران موظف هستند در همان زمانی که مشغول دانلود کردن اند (دریافت به داخل)، آپلود هم بکنند (ارسال به بیرون). در این صورت، از پهنای باند شبکه تا حد امکان، استفاده ی بهینه می شود. در واقع هر قدر تعداد افراد علاقه مند به یک فایل خاص بیش تر باشند، بیت تورنت بهتر می تواند کار کند، که این هم در مقایسه با سایر پروتکل های انتقال فایل و از جمله پروتکل سنتی میزبان و متقاضی، از برتری خاصی برخوردار است. برای آن که تصور بهتری از این بده بستان پیدا کنید، بهتر است گروهی از افراد را که دور یک میز نشسته اند، در نظر بگیرید. هدف از این جلسه، توزیع یک نسخه از یک کتاب در بین تمام حاضرین است. ریاست این جلسه به عهده ی شخصی است که در صدر میز نشسته است و خود را آقای «بذرافشان» می خواند. قرار است آقای بذرافشان، به هر یک از حاضرین تعدادی از صفحات این کتاب را بدهد و سپس خود را کنار بکشد تا آن ها این صفحات را بین هم بچرخانند و همگی صاحب یک نسخه ی کامل از کتاب مورد نظر شوند. بنابراین در ابتدای جلسه و همان لحظه ای که هر یک از مدعوین وارد می شوند، ابتدا باید خود را به رییس جلسه معرفی کرده و سپس تعدادی از فصل های کتاب را از دست او بگیرند. منتها این افراد آن قدر حواس شان جمع است که همه ی آن ها یک سری صفحات تکراری را از او نگیرند. پس از رسمیت یافتنِ جلسه، هر چند حجم زیادی از کل کتاب بین همه ی حاضرین تقسیم شده است، اما حتا یک نفر هم پیدا نمی شود که کل کتاب را به تنهایی داشته باشد. هر شخصی که دور این میز نشسته باشد، هم می تواند با هر یک از افراد دیگر حرف بزند، و هم می تواند به حرف های او گوش دهد. هر کدام از این افراد سعی دارند یک نسخه ی کامل از یک کتاب را بگیرند. شخص «الف» اعلام می کند که صفحاتِ 1 تا 10، 23، 42 تا 50، و 75 را دارد. هرکدام از اشخاص «ب»، «ج»، و «د» نیز دنبال تعدادی از صفحاتی می گردند که شخص «الف» دارد. بنابراین این قرار و مدار را بین هم می گذارند تا شخص «الف» به هریک از آن ها، یک کپی از صفحاتی را که ندارند، بدهد. شخص «ب» نیز اعلام می کند که او صفحات 11 تا 12، 31 تا 37، و 63 تا 70 را دارد. اشخاص «الف»، «د»، و «ج» نیز به او می گویند که به تعدادی از صفحات او هم احتیاج دارند، بنابراین او نیز یک کپی از صفحاتی را که دارد، به آن ها می دهد. این گفت و گو ها آن قدر ادامه پیدا می کند تا هر یک از حاضرین بگوید که چه صفحاتی را دارد (و هم چنین چه صفحاتی را ندارد.) در آخر ، افراد دور میز با هم هماهنگ می کنند که بخش هایی از این کتاب را با هم رد و بدل نمایند تا آن که، هر یک از آن ها، صاحب یک نسخه ی کاملِ کتاب گردد. البته، در این میان، تنها کسی که نیازی ندارد که کسی برایش چیزی بفرستد، همان آقای بذر افشان است چرا که از اول یک نسخه ی کامل از کتاب را داشته است. آقای بذر افشان فقط در مورد صفحاتی جواب پس می دهد که نزدِ هیچ کس دیگری از حاضرین این میزِ گرد نباشند. به این ترتیب، ریاست این جلسه می تواند کتابی را که دارد با افراد زیادتری تقسیم کند، آن هم بدون این که مجبور باشد یک نسخه ی کامل از آن را به هر کس که می خواهد، بدهد. ● آستین بیت تورنت را بالا بزنید! دانلود کردن با بیت تورنت خیلی سر راست است: کار با یک فایل موسوم به تورنت که پسوند torrent. دارد، شروع می شود. هر فایل تورنت، یک اشاره گر چندبایتی است که به اسم فایل و اندازه ی تک تک قطعات آن اشاره می کند. هرشخصی که بخواهد فایل مورد نظر را دانلود کند، ابتدا باید فایل تورنت آن را دانلود نماید و سپس آن را در یک نرم افزار متولی بیت تورنت باز کند. ( نرم افزار متولی، یعنی نرم افزاری که موظف به رتق و فتق امور مربوط به یک کار مشخص است.). فایل تورنت آدرس ردیاب را به متولی می دهد، که آن هم به سهم خود، نشان می دهد که چه کاربرانی در حال دانلود کردن فایل مورد نظر هستند و برش های آن در چه منزل هایی قرار دارند. برای هر منبع موجود، نرم افزار متولی به این بررسی می پردازد که چه برش هایی از فایل در دسترس هستند. به محض آن که متولی کار دریافت یک برش را تمام کرد، آن را به نوعی هاشور می زند تا مطمین شود که قطعه ی مزبور با آن چیزی که فایل تورنت وعده اش را داده است، مطابقت دارد یا خیر. سپس شروع می کند به دنبال کسی بگردد که قطعه ی کذایی را برایش بفرستد. هر همسایه ای قطعات نداشته اش را از دیگران می گیرد (دانلود می کند) و قطعه هایی را که دارد برای آن هایی می فرستد که از او درخواست کرده باشد (آپلود می کند). این پروتکل به قدر کافی هوشمند هست تا همسایه ای را انتخاب کند که برای دریافت قطعه ی مورد نظرش، بهترین ارتباط را با شبکه داشته باشد. برای بالا بردن ضریب بازدهی خوشه (شبکه ی خلق الساعه ای که صرفاً و به طور موقتی برای توزیع یک فایل خاص ساخته می شود) اعضای بیت تورنت از همسایه های خود می پرسند که چه قطعاتی کمیاب تر هستند (قطعه های کمیاب، به قطعاتی می گویندکه نزد اعضای کم تری قرار داشته باشند.). به این ترتیب بیش تر قطعات در سطحی وسیع و در بین اعضای زیادی توزیع می گردند تا جلوی ازدحام و ایجاد گلوگاه گرفته شود. برش ها یا قطعات هر فایل معمولاً به ترتیب شماره شان دانلود نمی شوند، چرا که کامپیوتر گیرنده مجبور است همه ی برش های فایل را در آخر مانند قطعات یک جورچین،کنار هم بچیند. در واقع به محض آن که هریک از آحاد شیکه تمام قطعات را در جایی از این خوشه پیدا کند، می تواند صاحب یک فایل درسته یا کامل شود؛ حتا اگر هیچ یک از همسایه ها این فایل درسته را نداشته باشند. نرم افزار Azureus ؛ نرم افزاری مبتنی بر جاوه که در مقایسه با رقبای خود، یک سروگردن بالاتر است. ● شیرجه زدن در دریای بیت تورنت... اگر این آمادگی را پیدا کرده اید که دل تان را به دریای تورنت ها بزنید، قبل از هر چیز باید یک قایق مناسب برای خود دست وپا کنید! در حال حاضر، شبکه های اشتراکی (یا به اصطلاح منزل به منزل) از چند پروتکل متداول تبعیت می کنند که عبارتند از eDonkey2000، Gnutella، و BitTorrnet (منظور از پروتکل، مجموعه ی مقررات و ضوابط نحوه ی انجام یک امر خاص است). در این میان، پروتکلِ بیت تورنت معمولاً برای دانلود کردن فایل های بسیار حجیم، فایل های بسیار متداول، و فایل هایی که به رایگان منتشر شده اند، به کار می رود چرا که در این زمینه، سریع تر، و موثر تر از پروتکل های دیگر است. از طرف دیگر، هر کدام از این پروتکل ها دارای برنامه های متولی خاص خود هستند. ( منظور از برنامه ی متولی در این جا، یک نرم افزار مخصوص است که از قوانین و مقررات آن پروتکل خاص تبعیت می کند.) تعدادی از این نرم افزارهای متولی که برای تبعیت از پروتکل بیت تورنت نوشته شده اند، عبارتند از BitTorrnet، Azureues، BitCommet، و μTorrent. (هر چهارتای این نرم افزارها را می توانید از روی برعکس 98 نصب کنید) فایل هایی که خود را طبق پروتکل بیت تورنت تطبیق داده اند، دارای پسوند torrent (بخوانید“دات تورنت”) هستند و آن ها را «فایل تورنت» می خوانند. در بیش تر موارد، شما یک فایل تورنت را -که معمولاً بیش از چند بایت نیست- از یک سایت دانلود می کنید. بعضی سایت ها نیز برای دانلود کردن فایل های خود گزینه ی بیت تورنت را نیز در نظر می گیرند، بنابراین کسی که می خواهد فایل مورد نظرش را به شیوه ی بیت تورنت دانلود کند، ابتدا فایل تورنت متناظر آن را دانلود می نماید. فایل های تورنت نقش فایل های ردیاب را بازی می کنند که صرفاً ارتباط بین آن دسته از اعضای شبکه که سعی در دانلود آن را دارند، با هم هماهنگ می سازند. اگر یکی از نرم افزار های متولی بیت تورنت را در کامپیوتر خود نصب کرده باشید، خود او احتمالاً قیمومیتِ پسوند torrent. را به عهده می گیرد و در نتیجه هرگاه که روی فایلی با این پسوند دوبار کلیک کنید، نرم افزار متولی خود را حاضر می سازد و پس از تزریق کردنِ فایل تورنت مزبور به بدنه ی خود، شروع به دانلود کردن آن می نماید. نرم افزار μTorrent (بخوانید میو تورنت) فسقلی ترین نرم افزار بیت تورنت است که کم ترین استفاده را از منابع کامپیوتر به عمل می آورد. خود آقای برام کوهن- که مخترع و متکبر شبکه ی اشتراکی بیت تورنت هستند- نیز نرم افزاری به نام BitTorrnet نوشته است که برای ردگیری تورنت ها و دانلود آن ها به کار می رود. این اسم اغلب موجب سوء تفاهم می گردد زیرا نام همین پروتکل را روی نرم افزار خود گذاشته است، به همین جهت، اهل فن، لقب «پیش کسوت» را روی آن گذاشته اند. ماهنامه کامپیوتر |
