بروشور سایت ها یک بار بر روی اینترنت می آیند و بعد هم همیشه بی تغییر می مانند. بحث ما این نوع سایت ها نیست و اصلا تا عمر داریم به کسی توصیه نمی کنیم که چنین سایت هایی بسازد.
بحث ما سایت هایی هستند که باید مدام با مطالب تازه به روز شوند؛ کاربران را وابسته به خود سازند و به گونه ای عمل کنند که این کاربران باشند که در اثر ندیدن سایت هایی از این دست دچار ضرر شوند. اما حالا نوبت نکته هایی است که باید طرح کنیم. ▪ نکته اول: عرصه های زمان و مکان روزگاری بود که سرعت حرف اول روزنامه ها بود. این حرف اول، بعدها به خبرگزاری ها منتقل شد و دیری نپایید که تلویزیون های ماهواره ای به جای خبرگزاری ها تکیه زدند. اما اکنون عرصه های زمان و مکان هر دو در کنترل فضای سایبر است . ▪ نکته دوم: مفهوم تازه ای بنام شبکه وند در اینترنت، مفهوم شهروند جای خود را به مفهوم تازه ای بنام شبکه وند داده و این امربه این معنا است که جغرافیای مخاطب برای هر که سایت دارد یک جغرافیای جهانی است؛ مگر اینکه این نکته را نداند و دوباره در حد جغرافیای محلی باقی بماند و به اصطلاح به جای شبکه وندان؛ باز هم همان شهروندان را هدف بگیرد. ▪ نکته سوم: روزگار پس از گوتنبرگ مارک فدرمن که یک اندیشمند برجسته عرصه صنعت تکنولوژی های بسیار پیشرفته و مسیول پروژه مطالعات مدیریت مک لوهان است در یک مقاله می نویسد: وقتی گوتنبرگ حروف متحرک چاپ را ساخت، درکنار سایر پیامدها، شاهد دو پیامد عمده بودیم. اول با توزیع انبوه کتاب های چاپ شده، ایده ها و نظرات همه توانستند بدون نیاز به حرکت خودِ فرد، در جهات مختلف حرکت کنند ومسافت های طولانی را بپیمایند و دوم، ظرفیت تولید مطالب چاپی بلافاصله از قدرت نویسندگان برای تولید محتوا پیشی گرفت، حالا فناوری های الکترونیک ابتدا تلویزیون و بعد اینترنت باعث دور بعدی تسریع در تولید محتوا شده اند. آنها نه تنها ساز وکارهای توزیع در سطح جهانی را دارند بلکه نسبت به چاپ، از ظرفیتی چند برابر برای تولید محتوا هم برخور دارند. اکنون براساس فهم از تاریخ ارتباطات، باید در انتظار دو رخداد باشیم: اول اینکه تعداد نویسندگان و پدیدآورندگان محتوا و نیز حجم محتوا باید افزایش یابد و دوم باید در انتظار زبان مشترکی باشیم که با حوزه جغرافیایی توزیع محتوا همخوان باشد - اگر ما زمانی مصرف کنندگان منفعل، رام و بی اراده محتوا بودیم، حالا با استفاده از فن آوری های الکترونیک، به تولیدکنندگان فعال و پرکار محتوا تبدیل شده ایم. در این جنبه باز هم برای دست اندرکاران صنعت چاپ فرصت های بی شماری نهفته است؛ اگر درک خود را از فضای اینترنت و استفاده از امکانات آن توسعه بخشند. ▪ نکته چهارم: بی واسطه گی و تعامل در اینترنت بین چاپکار و سفارش دهنده واسطه وجود ندارد. انگار مشتری در چاپخانه است؛ چیزی شبیه به ارتباط چهره به چهره است. هردو طرف، پیوسته و آنلاین به هم دسترسی دارند و امکان پس فرست یا همان نظردهی بطور لحظه به لحظه برای مشتری موجود است. تعاملی بودن اینترنت یعنی اینکه همان طور که یک مسیر اطلاعات از چاپخانه شروع می شود، مسیر دیگری هم برای مشتری هست تا نظرات خودش را برای چاپخانه ارسال کند. سایت تعاملی از همه امکانات تعاملی - که مثلا امکان ارسال ایمیل یکی از ساده ترین شکل های آن است - برخوردارند. ● برنامه ریزی برای بدنه کوه یخ: گفتیم که تماشای هر سایتی؛ تماشای یک کوه یخ است در یک اقیانوس. یعنی شما دارید نوک کوه را می بینید؛ بقیه اش زیر آب است. اما حالا آنچه که در زیر آب است: ▪ هدف شما از داشتن سایت چیست؟ ▪ مخاطب یا مخاطبان شما چه کسانی هستند؟ ▪ از چه نوع میله یا از چه نوع ابزاری برای گردش در سایت (navigation tools) می خواهید استفاده کنید؟ ▪ از چه میزان تصویر می خواهید استفاده کنید؟ ▪ از چه زبان هایی می خواهید استفاده کنید (یک زبانه یا چند زبانه) ▪ چه ویژگی هایی را از سایت های دیگر دوست دارید؟ این موارد را باید مو به مو برای برنامه نویسان و طراحان سایت خود مطرح کنید. ● این کارها را نکنید: هنوز داریم برای بدنه کوه یخ برنامه ریزی می کنیم.این کارها را نکنید و به طراح سایت هم بگویید از این موارد پرهیز کند. ▪ از ارسال متن های چشمک زن یا در حال حرکت و فایل های تصویری متحرک (Animated GIFs) بر روی سایت خودداری کنید. ▪ از پنجره های کوچکی که بر روی صفحات ظاهر می شوند و ما به آنها pop-up می گوییم استفاده نکنید. ▪ از اول تصمیم بگیرید که صفحات را بی خود شلوغ نکنید نباید هرچه را که داریم روی سایت بریزیم. ▪ حتی المقدور از اجرای اتوماتیک موسیقی بر روی سایت بپرهیزید. برویم روی نوک کوه یخ: اشتباه نکنید! جای ما روی نوک کوه یخ نیست آنجا فقط جای محتوای سایت (content) و عکس هاست( ان هم فقط عکس های کم حجم). ▪ اطلاعات مربوط به تماس با شما (contact info) باید در جای مناسب صفحه باشد و نیز لینک های مربوط به اطلاعات مرتبط با خودتان. ▪ کاری کنید که کاربران شما بتوانند در هر صفحه ای از سایت که هستند با یک کلیک بتوانند به صفحه اول سایت (home page) بازگردند. ▪ سعی کنید میله یا ابزارهای گردش در سایت را در همه صفحات سایت داشته باشید. این مساله یک نکته بسیار مهم است. گردش ساده در سایت یعنی درک ساده و دسترسی ساده به اطلاعات. ▪ اما اکسیر جاودانه سایت ها که همان لینک ها هستند: تا می توانید لینک بدهید؛ هر لینکی حکم یک پانویس را دارد برای آنچه که کاربر می خواند. اما بهتر است علت لینک دادن ها را هم برای کاربران خود مشخص کنید. یادتان باشد لینک ها آبی رنگ باشند و یا زیرشان خط باشدunderlined) .) ▪ لینک ها را همیشه تست کنید. بعضی ها خیلی بی خیال هستند و ممکن است مطلب یا مطالبی را که شما به آنها لینک داده اید اصلا حذف کرده باشند. البته چون قرار نیست خیلی فنی و ریز شویم؛ فقط یک یادآوری می کنیم که هستند نرم افزارهایی که کارشان همین چک کردن لینک های خارجی است و به اصطلاح یافتن لینک های مرده (link checkers). ▪ تاریخ به روز شدن سایت تان را در همه صفحات داشته باشید. این کار هم به مخاطب سایت شما کمک می کند و هم به خودتان! چرا به خودتان؟ چون باعث می شود تا سایت تان را به روز نگاه دارید. ▪ سعی کنید از پس زمینه های رنگی با احتیاط استفاده کنید تا سایت چاپخانه شما را با مهد کودک محله تان اشتباه نگیرند! همین کارها را هم باید در قبال فونت ها در نظر داشته باشید یکی دو فونت خوانا و نه خیلی درشت؛ برای همه صفحات. راستی وقثی که کلمه ای لینک ندارد زیرش خط نکشید! این عادت مربوط به فضای چاپ است و به اصطلاح حاکی از نوعی تاکید بر روی مطلب که استفاده از آن در فضای وب اصلا رایج نیست. ▪ اندازه صفحه سایت. لطفا صفحات سایت تان را 770 پیکسلی در نظر بگیرید. گیج نشوید واگر پیکسل و این حرفها یادتان نمی ماند به برنامه نویس سایت تان بگویید مشتری های چاپخانه ما همه از مانیتورهای 15 اینچی استفاده می کنند و او خودش می داند که چه کار باید بکند. لابد به سایت هایی رفته اید که پایین آنها میله ای بوده و شما مجبور شده اید آن میله را بگیرید و چپ و راستش کنید تا صفحه را ببینید. صاحبان این سایت ها کسانی هستند که فراموش کرده اند بحث مانیتورهای 15 اینچی را یادآوری کنند! ▪ از موارد گرافیک متحرک، موسیقی، صدا و تصویر، تنها تصویر است که در رسانه های چاپی وجود دارد و البته همیشه هم بدون تغییر باقی می ماند؛ اما در اینترنت انواع گرافیک های ثابت و متحرک، تصاویر تغییر یابنده، صدا و موزیک می توانند به کمک مطالب شما رد سایت بیایند و تاثیرگذاری شما و محصولات و خدماتتان را به به اوج برسانند.اما در عین حال افراط در این کار مخاطب شما را به سرعت می رنجاند. افراط نکنید. ▪ فرمت دیجیتال خواننده را قادر می سازد تا تیترها را به سرعت مرور و آنچه را که می خواهد انتخاب کند. بی دلیل زیاده نویسی نکنید. اینترنت به واسطه فضای دیجتیال آن به سایت شما انعطاف می دهد و همزمان به مشتری اجازه می دهد تا در مورد یک سرویس یا محصول و یا یک خبر شما اطلاعات بیشتری کسب کند. تغییر درشیوه های گرد آوری و انتشار دانش و اطلاعات در این انقلاب دیجیتالی چنان عمیق و چشمگیر است که تنها می توان آنرا با همان اختراع چاپ بدست گوتنبرگ درقرن پانزدهم مقایسه کرد. اینترنت هم همانند همان سایت و نوک یک کوه یخ است که در اعماق پنهان مانده خود خبر از رسانه ای می دهد که در آینده ظهور بیشتری خواهد یافت پس از پیوستن به قافله اینترنت باز نمانید. ▪ کادرهای سایت شما باید تخصص ویژه داشته باشند. این نکته را هرگز فراموش نکنید و کار را به دست کاردان بسپارید . ● نکات دیگری برای برنامه نویس شما ▪ پیکر بندی محتوا: صرفنظر از فرمت های رسانه ای برای ارایه یک مطلب که می تواند صورت های گوناگونی چون ویدیویی، گرافیکی یا گرافیک متحرک یا صوتی ، تصویری یا انیمیشن باشد و نیز صرفنظر از محتوا که می تواند آنلاین یا ضبط شده و یا به صورت تدوین شده (ادیت شده) ارایه شود، بحث پیکر بندی مطالب هم در سایت ها مطرح است. پیکر بندی محتوا به سه شکل متصور است: 1) تک رسانه ای: استفاده از یک رسانه برای روایت موضوع - معمولا متن یا ویدیو 2) چند رسانه ای: استفاده از دو رسانه یا بیشتر، برای روایت موضوع - در این حالت، رسانه های مورد استفاده، موضوع را به صورت مستقل روایت می کنند و در واقع در حالت ترکیبی با یکدیگر قرار ندارند. 3) چند رسانه گی: در این حالت، دو رسانه یا بیشتر در حالت آمیخته و گره خورده با یکدیگر، موضوع را به کمک یکدیگر روایت می کنند و در واقع در حالت ترکیبی با یکدیگر عمل می کنند. ▪ شخصی شدن: سایت شما می تواند برای یک نفر انتشار یابد. به این معنی که شما می توانید به برنامه نویس سایت خود بگویید که چه نوع اطلاعاتی را در اختیار چه کاربری قرار دهد (سطح دسترسی) و چه نوع اطلاعاتی را در اختیار قرار ندهد . یونس شکرخواه اخبار فن آوری اطلاعات ایتنا |
