طی سال های اخیر درتاریخ محتویات متون دیجیتالی، دست آوردهای قانون مدیریت حقوق دیجیتالی(DRM) باعث آشفتگی این متون شده است ، که این امر، اتهاماتی را متوجه این قوانین ساخته است. از آن جمله می توان پیچیدگی بیش از اندازه این قوانین و رفتارهای غیر منصفانه با مشتریان را نام برد.
● وسترن دیجیتال: دسترسی به فایل ممنوع
شرکت وسترن دیجیتال مجموعه متنوعی از دیسک های سخت شبکهای (brives harb networkeb) را به فروش می رساند که به کاربران این امکان را می دهد تا فایل های خود را چه از طریق شبکه های محلی کامپیوترهای خانگی و چه از طریق شبکه جهانی اینترنت، به اشتراک بگذارند. این در حالی است که به تازگی، سیاست گذاران قانونی شرکت، مانع دسترسی از راه دورکاربران به بیش از 30 نوع از فایل های مدیا شده اند. این قانون برای کاربرانی که از برنامه access Anywhere این شرکت استفاده می کنند وضع شده است که شامل فایل های MP3 و MP4 نیزمی شود. شرکت در دفاع از این اقدام خود اعلام کرد که این قانون را بدین منظور وضع کرده است تا از هر گونه سرقت متون جلوگیری به عمل آید و مانع کپی و اشتراک فایل هایی شود که تحت پوشش قانون کپی رایت هستند. اما این قانون بین فایل هایی که توسط کاربران تهیه و تنظیم می شود، از جمله فیلم های خانگی کاربران، و فایل های فروشی تحت حمایت قانون DRM تفاوتی قایل نیست.
● Zune:اشتراک و غیر اشتراک نداریم
هنگامی که شرکت مایکرو سافت مدل player mebia Zune خود را به بازار عرضه کرد تا به رقابت با شرکت ipob بپردازد، ابتدا تصور همگان بر آن بود که این محصول پشت رقیب را به خاک می زند، چرا که این محصول کاربران را قادر می ساخت که آهنگ های مورد نظرشان را از طریق شبکه هوایی و بی سیم با دوستان خود به اشتراک بگذارند. متاسفانه Zune نه تنها در زمینه حمایت از قوانین DRM شکست خورد، بلکه مایکروسافت با این اقدام خود راه جدیدی را پیش پای همتایانش گذاشت.طبق قوانین جدیدی که مایکروسافت وضع نمود، به اشتراک گذاشتن فایل ها به قانون خاصی محدود می شد.یعنی کاربران قادر بودند آهنگی را با هم به اشتراک بگذارند اما دوستان کاربران برای استفاده از این آهنگ ها زمان محدودی را در اختیار داشتند.(3 آهنگ در یک روزیا 3 روز برای یک آهنگ)و این محدودیت شامل هر نوع فایل موزیکی می شد، حتی آن فایل هایی که خود کاربر آن ها را دانلود کرده بود.و عجیبتر آن که بسیاری ازآهنگ هایی که در فروشگاه های آن لاین مایکروسافت به کاربران Zune ارایه می شد به دلیل "محدودیت های قانونی" قابلیت به اشتراک گذاشتن را نداشت. مایکروسافت در حال حاضر قانون محدودیت زمانی را برای استفاده از فایل های موسیقی به اشتراک گذاشته، لغو کرده است.
● نوکیا: موسیقی رایگان؟
بزرگ ترین تولید کننده گوشی های همراه جهان، بر آن شد تا با ارایه فایل ها ی موسیقی رایگان به مشتریانش، بازار سرقت فایل های موسیقی را از سکه بیندازد و آن را تحت کنترل خود در بیاورد. سرویس music with comes به دارندگان گوشی های اهدایی اش این امکان را می داد تا از فهرست جهانی موسیقی هر چقدر که دوست دارند روی گوشی یا رایانه های خود موسیقی دانلود کنند.نکته قابل توجه آن است که نیازی به پرداخت هزینه برای دانلود یا حق آبونمان ورورد به سایت نیست.اما یک شرط دارد: کسانی که می خواهند موسیقی مورد نظرشان را روی سی دی دیگری رایت کنند یا دراتومبیل خود از آن استفاده نمایند، باید هزینه اش را بپردازند.
● گوگل: می بینید، حالا نمی بینید!
قبل از آن که شرکت گوگل سرویس YouTude را خریداری کند، در دنیای آن لاین پخش فیلم با ارایه خدمات فروشگاه خود که تحت نام اختصاصی گوگل صورت می گرفت، حرف اول را در این زمینه می زد.فروشگاه ویدیویی گوگل به مردم این امکان را می داد تا برنامه های تلویزیونی از قبیل Trek Star و CSI را،که تحت حمایت قانون DRM بود، خریداری نمایند.متاسفانه، هنگامی که شرکت گوگل به منظور حمایت از سرویس جدیدش، YouTude، فروشگاه آن لاین خود را منحل کرد، مشتریانی که محصولات آن را خریداری کرده بودند، دیگر قادر به استفاده از ویدیوهای خود نبودند.در ابتدا گوگل، از طریق سرویس پرداخت آن لاین خود که " تصویه حساب" نام داشت، به هر کدام از مشتریانش اعتباری را اختصاص داد اما پس از آن که با شکایت های فراوانی از سوی مشتریانش مواجه شد، تغییر عقیده داد و مستقیما وجه مورد نظر کاربرانش را به آنان باز پس داد.این مسیله نگرانی هایی را به وجود آورد که به واسطه آن تصور می شد محصولات دیجیتالی خریداری شده که تحت حمایت قانون DRM بودند، در صورتی که تولید کننده این محصولات یا پخش کننده آن ها شیوه کاری خود را تغییر دهد، دیگر کاربردی نخواهند داشت.
● سونی: ریشه مشکلات از کجاست؟
در سال 2005 شرکت Sony شیوه جدیدی را به منظور جلوگیری از کپی CD هایش اتخاذ نمود. اقدام او از این قرار بود که روی دیسک هایش نرم افزاری را قرار داد تا اگر دیسک در کامپیوتری مورد استفاده قرار گرفت، این برنامه به طور خودکار روی رایانه نصب شود.این برنامه مانع از کپی سی دی می شد، اما در عین حال رایانه ها را در معرض حمله احتمالی هکرها و ویروسها قرار می داد. مشتریان از وجود این برنامه روی دیسک هایشان کاملا بی اطلاع بودندو خود دیسک ها هم هیچ نشانه ای از وجود نرم افزاری حافظتی که رویشان نصب شده باشد را نشان نمی دادند.پس از آن که ایرادهای این برنامه آشکار شد، Sony برنامه ای طراحی نمود که این نرم افزار را از روی کامپیوترافراد پاک می کرد، اما خود این برنامه هم یک سری تدابیر امنیتی داشت. دست آخر شرکت سونی، بالاجبار، اقدام به جمع آوری سی دی ها نمود و پس از یک سری جریانات پر هیاهوی قانونی وجه خرید سی دی ها را به مشتریان بازگرداند.
● DRM :ITUNES این جاست ولی آن جا نیست!
هنگامی که jods Steve نامه سرگشاده اش را منتشر کرد که در آن قوانین DRM را کاملا محکوم می کرد، بسیاری از ناظران گمان کردند که جریانات تازه ای علیه قوانین DRM به راه افتاده است. درحال حاضر فروشگاهای آن لاین iTunes شرکت اپل، به کاربرانش موزیک های MP3، بدون هیچ گونه محدودیت کپی برداری ارایه می دهد.اما Jods Steve اظهار داشت که این حرکت به هیچ وجه به معنای پایان دادن به قوانین DRM در زمینه فروش ویدیوها از طریق iTunes نیست.وی در ادامه افزود: " فروشگاه های موسیقی و ویدیو به موازات هم کار نمی کنند، چراکه صنعت فیلم و ویدیو 90 درصد محصولات خود را تحت قوانین DRM ارایه می دهند.
ترجمه:پریسا بابایی
روزنامه ابتکار