| | |
| |
| |
| |
|
|
|
| |
| |
این مطلب از سری های آموزشی شبکه آموزش صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران برداشت شده است. مطالب این سری ضمن سادگی، با نگرشی کلی به علم حسابداری و برای یادگیری سطوح مقدماتی و با استفاده از روش آموزش-پرسش و پاسخ تدوین شده اند.
| | |
| |
|
| | |
| |
|
بخش دوم
فصل ششم
حسابداری خرید و فروش
موسسه بازرگانی
یک واحد اقتصادی است که به منظور کسب سود، به خرید و فروش کالا می پردازد.
خرید و فروش کالا:
کالا: عبارت است از اجناسی که به منظور فروش به مشتریان، از تولید کننده یا عمده فروش خریداری می گردد.
خرید نسیه: خریدار پس از دریافت کالا تعهد می نماید بهای کالای مورد معامله را ظرف مهلت مقرر پرداخت نماید.
فروش نقدی: هر گاه فروشنده همزمان با تحویل کالا به خریدار بهای آن را نقداً دریافت کند، فروش نقدی نام دارد.
فروش نسیه: مبلغ فروش کالای مورد معامله پس از تحویل کالا به خریدار و در ظرف مدت مورد توافق طرفین، به فروشنده پرداخت می شود.
تخفیفات:
فروشندگان مبلغی از بهای متعارف کالای مورد معامله را کسر می کنند و یا قسمتی از بدهکاری خریدار را می بخشند.
1) تخفیف توافقی: هر گاه قیمت کالای مورد معامله بر اساس چانه زدن تعیین شود و خریدار کالا را به قیمتی کمتر از قیمت متعارف خریداری کند و از فروشنده مبلغی را تخفیف گیرد تخفیف توافقی گویند.
2) تخفیف تجاری: کاهش در قیمت فروش کالا نسبت به قیمت متعارف یا رایج آن که از جانب فروشنده به خریدار داده می شود.
3) تخفیف نقدی: به صورت درصدی از مبلغ صورتحساب فروش در نظر گرفته می شود و در شرط فروش نسیه نوشته می شود.
4) برگشت کالا و تخفیفات: گاهی اوقات در معاملات تجاری تمام یا بخشی از اجناس مورد معامله از سوی خریدار به فروشنده برگشت داده می شود. عدم تطابق کالای دریافتی با سفارش خرید نمونه ای از برگشت کالاست.
هزینه حمل:
کالای مورد معامله در محل فروشگاه یا کارخانه به خریدار تحویل می شود و حمل آن به عهده خریدار است. خریدار هزینه ای را که بابت حمل کالا متحمل می شود در حساب هزینه حمل کالای خریداری شده بدهکار می کند.
مثال: مصالح فروشی رودبار در سوم آذر 400 کیسه سیمان از کارخانه سیمان آبیک خریداری کرد. هزینه حمل کالای خریداری شده از کارخانه آبیک تا انبار مصالح فروشی رودبار (950000 ریال) به عهده خریدار است که در چهارم آذر ماه به موسسه حمل و نقل ساربان پرداخت شد.
دفاتر خریدار - مصالح فروشی رودبار
رویداد مالی - پرداخت هزینه حمل و نقل کالای خریداری شده در 3 آذر ماه به مبلغ 950000 ریال
مدرک مثبته: یک نسخه از بارنامه حمل سیمان از سوی موسسه ساربان و یک نسخه از حواله بانکی مبنی بر واریز 950000ریال از سوی مصالح فروشی رودبار به حساب جاری موسسه ساربان
ثبت در دفتر روزنامه خریدار:
تاریخ | شرح | عطف | بدهکار | بستانکار | 4 آذر ماه | هزینه کالای خریداری شده بانک پرداخت هزینه حمل کالای خریداری شده در 3 آذر ماه به موسسه ساربان | | 950000 | 950000 |
- طبقه بندی و شماره گذاری حساب ها:
حساب هایی که موسسات مختلف برای ثبت و طبقه بندی رویدادهای مالی مورد استفاده قرار می دهند، بر مبنای نوع فعالیت، نوع اطلاعات مورد نیاز و حجم عملیات موسسه تعیین می شوند و به پنج گروه تقسیم می گردند:
1- گروه دارایی ها: نقد و بانک، حساب های دریافتنی
2- گروه بدهی ها: حساب های پرداختنی، پیش دریافت ها
3- گروه سرمایه: سرمایه مالک، برداشت
4- گروه درآمدها: درآمد حاصل از خدمات، فروش کالا
5- گروه هزینه ها: خرید کالا، هزینه حقوق
برای سهولت استفاده از حساب ها و پردازش اطلاعات برای هر یک از حساب ها شماره خاصی در نظر گرفته می شود.
پرسشها:
1- کالا چیست؟
عبارت است از اجناسی که به منظور فروش مشتریان، از تولید کننده یا عمده فروش خریداری می گردد.
2- حساب برگشت از خرید و تخفیفات در چه مواردی مورد استفاده قرار می گیرد؟
در معاملات تجاری تمام یا بخشی از اجناس مورد معامله بنا به دلایلی از سوی خریدار به فروشنده برگشت داده می شوند مانند عدم مطابقت کالاهای دریافتی با سفارش خرید.
3- کدامیک از تخفیفات زیر در دفاتر خریدار و فروشنده ثبت می شود؟
الف) تخفیف تجاری
ب) تخفیف توافقی
√ ج) تخفیف نقدی
د) همه موارد
==============================================
اصول حسابداری1
بخش دوم
فصل هفتم
تنظیم صورت های مالی و بستن حساب ها
حسابداران برای گزارش وضعیت مالی یک موسسه در یک زمان معین و عملکرد مالی یک موسسه در یک دوره معین اقدام به تهیه صورت های مالی برای آن موسسه می نمایند.
صورتحساب سود و زیان:
در یک موسسه بازرگانی برای تعیین سود خالص دوره مالی تمام هزینه ها از فروش خالص، کسر می گردد. هزینه ها شامل بهای تمام شده کالای فروش رفته و هزینه های عملیاتی می باشد.
هزینه های عملیاتی هزینه هایی هستند که برای انجام امور و اداره عملیات موسسه بازرگانی صرف می شود.
برای محاسبه سود خالص یک موسسه بازرگانی «فروش خالص»، «بهای تمام شده کالای فروش رفته» و «هزینه های عملیاتی» سه جزء اصلی به شمار می آید.
در نمودار نحوه محاسبه سود و زیان را در موسسات بازرگانی ملاحظه می کنید:


فروش خالص:
اولین جزء، در صورتحساب سود و زیان است. برای محاسبه مبالغ برگشت از فروش و تخفیفات و همچنین تخفیفات نقدی فروش از مبلغ فروش ناخالص کسر می شود.
بهای تمام شده کالای فروش رفته:
دومین جزء، در صورتحساب سود و زیان است. موجودی کالای اول دوره، بهای تمام شده کالای خریداری شده و موجودی کالای پایان دوره سه جزء اصلی برای محاسبه هستند.
موجودی کالا در اول دوره + بهای تمام شده کالای خریداری شده = بهای تمام شده کالای آماده برای فروش = موجودی کالا در پایان دوره + بهای تمام شده کالای فروش رفته
برای تعیین بهای تمام شده کالای خریداری شده

سود ناخالص:
عبارت است از مازاد فروش خالص نسبت به بهای تمام شده کالای فروش رفته.
هزینه های عملیاتی:
سومین جزء در محاسبه سود ویژه موسسات بازرگانی می باشد، مانند هزینه حقوق کارکنان.
صورتحساب سود و زیان طبقه بندی شده:
برای محاسبه صورتحساب سود و زیان، ابتدا بهای تمام شده کالای فروش رفته از فروش خالص کسر می گردد و مبلغ سود ناخالص به دست می آید. سپس هزینه های عملیاتی به تفکیک نوشته شده و مجموع آن از سود ناخالص کسر می گردد تا سود یا زیان خالص به دست آید.
اصلاح حساب ها:
برای اصلاح حساب ها دو ثبت انجام می شود:
1- ثبت حذف مبلغ موجودی کالای اول دوره: مانده حساب موجودی کالا در حساب خلاصه سود و زیان بدهکار و در حساب موجودی کالا بستانکار می شود.
2- ثبت مبلغ موجودی کالای پایان دوره: حساب موجودی کالا به میزان موجودی کالای پایان دوره بدهکار و خلاصه سود و زیان بستانکار می شود.
بستن حساب های موقت:
ترتیب بستن حساب های موقت در موسسات بازرگانی مانند موسسات خدماتی انجام می گیرد.
مثال) تراز آزمایشی زیر در پایان دومین سال فعالیت و قبل از انجام اصلاحات پایان دوره به شرح زیر می باشد.
بازرگانی نیرو
تراز آزمایشی اصلاح نشده 29 اسفند 1376
شماره حساب | نام حساب | مانده حساب | بدهکار | بستانکار | 101 102 103 104 105 106 111 112 201 202 301 302 401 402 403 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 | نقد و بانک حساب های دریافتنی موجودی کالا موجودی ملزومات پیش پرداخت اجاره پیش پرداخت بیمه اثاثه وسایط نقلیه حساب های پرداختنی وام پرداختنی سرمایه آقای بهنام پور برداشت فروش کالا برگشت از فروش و تخفیفات تخفیفات نقدی فروش خرید کالا برگشت از خرید و تخفیفات هزینه حمل کالای خریداری شده تخفیفات نقدی خرید هزینه حقوق کارکنان هزینه آب و برق و تلفن هزینه پذیرایی هزینه بیمه وسایط نقلیه هزینه ملزومات مصرفی هزینه آگهی و تبلیغات هزینه حمل کالای فروش رفته هزینه متفرقه | 1850000 3750000 4345000 720000 3840000 226000 8274000 40800000 3709000 282000 610000 21500000 530000 7945000 920000 362500 _________ _________ 890000 541000 128200 | 1300000 9100000 41480000 48540000 322700 480000 | | جمع | 101222700 | 1012227 |
سایر اطلاعات به شرح زیر می باشد:
1) بهای تمام شده موجودی کالا در پایان اسفند ماه 1376، 3389000 ریال می باشد.
2) مبلغ پیش پرداخت اجاره مربوط به اجاره یک سال بازرگانی نیرو از اول آذر ماه 1376 تا پایان آبان ماه 1377 می باشد.
3) پیش پرداخت بیمه مربوط به بیمه نامه یک ساله وسایط نقلیه می باشد. تاریخ شروع بیمه نامه اول دی ماه 1376 است.
4) در پایانی سال 1376 بهای تمام شده موجودی ملزومات 361200ریال ارزیابی شد.
دفتر روزنامه بازرگانی نیرو
تاریخ | | عطف | بدهکار | بستانکار | 1376 29 اسفند ماه 29 اسفند ماه 29 اسفند ماه 29 اسفند ماه 29 اسفند ماه | خلاصه سود و زیان موجودی کالا حذف مبلغ موجودی کالای اول دوره موجودی کالا خلاصه سود و زیان ثبت موجودی کالای پایان دوره هزینه اجاره پیش پرداخت اجاره اصلاح حساب پیش پرداخت اجاره هزینه بیمه وسایط نقلیه پیش پرداخت بیمه اصلاح حساب پیش پرداخت بیمه هزینه ملزومات مصرفی موجودی ملزومات مصرفی اصلاح حساب موجودی ملزومات | | 4345000 3389000 (1)880000 56500 358800 | 4345000 3389000 (1)880000 56500 358800 |
1) 2640000 = 4/12 = 880000
2) 2640000 = 3/12 = 56500
3)720000 - 361200 = 358800
بازرگانی نیرو
تراز آزمایشی اصلاح شده 29 اسفند 1376
| شماره حساب | نام حساب | مانده حساب | | بدهکار | بستانکار | | 101102103104105106111112201202301302303401402403501502503 504505506507508509510511512 513 | نقد و بانک حساب های دریافتنی موجودی کال موجودی ملزومات پیش پرداخت اجاره پیش پرداخت بیمه اثاثه وسایط نقلیه حساب های پرداختنی وام پرداختنی سرمایه آقای بهنام پور برداشت خلاصه سود و زیان فروش کال برگشت از فروش و تخفیفات تخفیفات نقدی فروش خرید کال برگشت از خرید و تخفیفات هزینه حمل کالای خریداری شده تخفیفات نقدی خرید هزینه حقوق کارکنان هزینه اجاره هزینه آب و برق و تلفن هزینه پذیرایی هزینه بیمه وسایط نقلیه هزینه ملزومات مصرفی هزینه آگهی و تبلیغات هزینه حمل کالای فروش رفته هزینه متفرقه | 1850000 3750000 3389000 361200 1760000 169500 8274000 40800000 3709000 4345000 282000 610000 21500000 530000 7945000 2080000 920000 362500 56500 358800 890000 541000 128200 | 1300000 9100000 41480000 3389000 48540000 322700 480000 | | | جمع | 104616700 | 104616700 |
|
منبع : irib.ir -
شبکه آموزش صدا و سیما
| | |