| | |
| |
| |
| |
|
|
|
| |
| |
بخش دوم آموزش حسابداری - در این مقاله سعی شده است بصورت بسیار ساده اصول و مبانی حسابداری آموزش داده شود. مطالعه آن به شما کمک خواهد کرد دیدی مختصر نسبت به این علم داشته باشید.
| | |
| |
|
| | |
| |
|
برای شروع حسابداری عملی دانستن مقداری تعاریف و اصطلاحات الزامی به نظر میرسه بخاطر همین سعی کردم تعاریف ابتدایی و اولیه رو به شکل زیر براتون ارایه بدم .
دفتر روزنامه : تمامی معاملات روزانه واحد تجاری به ترتیب تاریخ وقوع در این دفتر به شکل خاصی که بعداً خواهیم گفت ثبت میشوند .
دفتر کل : معاملا ت ثبت شده در دفتر روزنامه به صورت حداقل هفته ای یک بار به دفتر کل منتقل میشوند .
حساب : به منزله پرونده ای مفصل از تغییراتی است، که در یک دارایی خاص یا یک بدهی خاص یا سرمایه صاحب موسسه، طی یک دوره زمانی معمولاً یک سال رخ می دهد و ابزار اصلی ثبت و خلاصه کردن اطلاعات مالی است.
حساب به شکل T : معمولا برای خلاصه کردن هر حساب از شکل T استفاده میشود که به سمت راست آن بدهکار و به سمت چپ آن بستانکار میگویند .
عنوان حساب
-----------------------------
بدهکار | بستانکار
|
|
|
|
بدهکار : سمت راست هر حساب را بدهکار یا کیرنده انتفاع میگویند .
بستانکار : سمت چپ هر حساب را بستانکار یا دهنده انتفاع میگویند .
دارایی : شامل منابع اقتصادی واحد تجاری هستند که انتظار میرود درآینده منافعی برای مالکان آن واحد داشته باشد.
بدهی : حقوق مالی اشخاص غیر از مالکان نسبت به دارایی های یک واحد اقتصادی را بدهی گویند.
سرمایه : حق یا ادعای مالک یا مالکین نسبت به دارایی های یک واحد اقتصادی را، سرمایه گویند.
سال مالی : در حسابداری معمولاً یک سال شمسی را بعنوان سال مالی انتخاب میکنند ولی گاهی از دوره های 3 ماهه، 6 ماهه و 9 ماهه نیز استفاده میشود که به آن دوره مالی میگویند .
معادله حسابداری : دارایی = بدهی + سرمایه
ثبت : عبارت است از نگارش حسابداری یک رویداد مالی در حساب های مربوطه یه شکلی خاص .
حسابداری بعنوان یک سیستم :
حسابداری بعنوان یک سیستم اطلاعاتی است که داده های ورودی آن یعنی اطلاعات و اسناد معاملات مالی است که پس از پردازش به شکل صورتهای مالی و گزارشات مختلف از سیتم خارج میشوند
چرخه حسابداری :
اطلاعات مالی در یک سیستم حسابداری و بر اساس تعریف حسابداری برای رسیدن به نتیجه نهایی یعنی گزارش دهی بایستس مراحل زیر را طی کند .
ا ) شناسایی و ثبت معاملات و رویدادهای مالی
2) نوشتن در دفتر روزنامه
3) انتقال مانده ها از دفتر روزنامه به دفتر کل
4) تهیه تراز ازمایشی
5) انجام ثبت های اصلاحی لازم
6) تهیه صورتهای مالی
7) بستن حسابها در پایان سال و مجدداً گشایش حسابها درسال بعد
مثال 1:
رویداد مالی زیر در شرکت الف در ابتدای سال 1384 انجام شده است .
محمد و حسن درفروردین ماه سال 1384 تصمیم به تاسیس شرکت الف گرفتند . پس از ثبت شرکت محمد در 15 فروردین یک حساب جاری در بانک ملی به نام خود و شریکش افتتاح می کند و مبلغ 50.000.000 ریال به عنوان سرمایه شرکت به آن حساب واریز می نماید.
تجزیه و تحلیل:
با تاسیس شرکت یک واحد اقتصادی که به آقایان محمد و حسن تعلق دارد با شخصیت حسابداری مستقل از آنها ایجاد می شود و با افتتاح حساب جاری و واریز 50.000.000 ریال به این حساب، شرکت صاحب یک قلم دارایی به نام نقد و بانک می گردد که طرف مقابل آن حساب سرمایه است.
ثبت حسابداری آن به شکل زیر در دفتر روزنامه نوشته میشود :
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
15/1/84 بانک 50.000.000
سرمایه 50.000.000
بابت سرمایه گذاری اولیه محمد و حسن
--------------------------------------------------------------------------------
* بر طبق اصول حسابداری شخصیت حسابداری شرکت بعنوان یک شخصیت حقوقی مستقل از شخصیت سرمایه گذاران و اداره کنندگان شرکت است که در این باره بعدا مفصل بحث خواهیم کرد .
فرض کنید که آقای محمد در تاریخ 17 فروردین تعدای میز و صندلی اداری (اثاثه) به مبلغ 2.000.000 ریال جهت شرکت خریداری نماید که وجه آنرا از طریق بانک پرداخت نموده است .
تجزیه و تحلیل :
اثاثه نوعی دارایی به حساب می آید که اصطلاحا به آن دارایی ثابت می گویند بنابراین با توجه به تعریف دارایی چون خرید دارایی انجام پذیرفته است پس حساب اثاثه بعنوان یک دارایی افزایش یافته (بدهکار)و از آن طرف دیگر چون جهت خرید اثاثه از یک دارایی دیگر بنام بانک استفاده شده است بنابراین حساب بانک کاهش یافته است (بستانکار) .
ثبت حسابداری که بایستی در دفتر روزنامه انجام شود به شرح زیر است :
تاریخ
شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
17/1/84
اثاثه 2.000.000
بانک 2.000.000
بابت خرید اثاثه اداری
توسط محمد
--------------------------------------------------------------------------------
* دارایی ثابت (اموال ماشین آلات و تجهیزات) دارایی هایی هستند که خرید آنها جهت استفاده در شرکت بوده یعنی برای فروش نمی باشند و دارای عمر طولانی بوده و ضمنا استهلاک پذیر هم هستند .
درآمد : عبارت است از افزایش در سرمایه ( حقوق صاحبان سهام ) بجز موارد مرتبط با آورده صاحبان سرمایه می باشد به عبارت دیگر درآمد شامل مبالغی است که بابت انجام خدماتی که باری دیگران انجام میدهیم دریافت میکنیم و یا طلبکار میشویم.
هزینه : عبارت است از کاهش در سرمایه ( حقوق صاحبان سهام ) بجز موارد مرتبط با برداشت های صاحبان سرمایه می باشد به عبارت دیگر هزینه شامل بهای اشیا و خدماتی است که برای بدست آوردت درآمد بایستی پرداخت شود. مانند هزینه آب و برق و تلفن هزینه اجاره و ...
به شکل ساده تر میتوان گفت درآمد یک عامل مثبت و هزینه یک عامل منفی در بدست آوردن سود می باشد .
حالا با توجه به مطالب بالا مثال قبل را با هم ادامه میدیم
فرض کنیم حسن در تاریخ 30/1/84 مبلغ 1.000.000 ریال بابت اجاره فروردین ماه محل شرکت بوسیله چک پرداخت نماید .
تجزیه و تحلیل :
باید توجه داشت که هزینه ماهیت بدهکار دارد در رویداد مالی بالا از یک طرف حساب هزینه اجاره افزایش پیدا کرده پس بدهکار میشود و از طرف دیگر برای پرداخت هزینه مذکور یک دارایی کاهش پیدا کرده پس حساب بانک بستانکار میشود .
ثبت حسابداری آن بصورت زیر در دفتر روزنامه انجام میشود :
تاریخ شرح
مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
30/1/84 هزینه اجاره 1.000.000
بانک 1.000.000
بابت پرداخت اجاره
فروردین ماه دفتر شرکت توسط حسن
* مفهوم حقوق صاحبان سهام شامل سرمایه سهام عادی و سود انباشته و اندوخته ها می باشد که بعدا در مورد آن مفصل بحث خواهیم کرد .
فرض کنیم موسسه تاسیس شده توسط محمد و حسن یک موسسه آموزشی است و در ازای برگزاری کلاسهای آموزشی مبالغی را دریافت می کند .
مثال زیر را با دو فرض شرح میدهیم:
فرض 1 :
طی فروردین ماه 1384 مبلغ 5.000.000 ریال از شرکت کنندگان در دوره های آموزشی مختلف بر اساس فیشهای واریزی بانک دریافت شده است .
تجزیه و تحلیل :
با توجه به اینکه مبلغ مذکور به حساب بانک واریز شده است پس یک دارایی (حساب بانک)افزایش پیدا کرده (بدهکار) و درمقابل حساب درآمد که ماهیتاً بستانکار است قرار دارد.
ثبت حسابداری آن در دفتر روزنامه به شکل زیر انجام میشود :
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
30/1/84 بانک 5.000.000
درآمد 5.000.000
بابت دریافت حق ثبت نام در کلاسهای آموزشی فروردین ماه
--------------------------------------------------------------------------------
فرض 2 :
از مبلغ 5.000.000 ریال مبلغ 3.000.000 ریال به حساب بانک واریز شده و مابقی بعنوان طلب موسسه از شرکت کنندگان در دوره های آموزشی قرار است حداکثر تا تاریخ 15/2/1384 به حساب بانک واریز گردد .
تجزیه و تحلیل :
در این حالت 2 حساب دارایی در مقابل حساب درآمد بدهکار میشوند (حساب بانک و حساب بدهکاران)چون ازکل مبلغ مقداری به حساب بانک واریز شده و مقداری در طلب شرکت از دیگران مانده است .
ثبت حسابداری آن در دفتر روزنامه به شکل زیر انجام میشود :
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
30/1/84 بانک 3.000.000
بدهکاران 2.000.000
درآمد 5.000.000
بابت در یافت حق ثبت نام کلاسهای آموزشی فروردین ماه
--------------------------------------------------------------------------------
ضمنا در تاریخ 15/2/84 زمانی که مابقی طلب موسسه به حساب بانک واریز شد ثبت زیر در دفتر روزنامه عمل میشود :
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
15/2/84 بانک 2.000.000
بدهکارن 2.000.000
بابت دریافت تتمه حق ثبت نام در کلاسهای آموزشی فروردین ماه
--------------------------------------------------------------------------------
1) آقای علی از ابتدای فروردین ماه بعنوان حسابدار موسسه استخدام شده و در 15 اردیبهشت آقای محمد چکی به مبلغ 1.000.00 ریال بعنوان حق الزحمه فروردین ماه به آقای علی داد .
2) در تاریخ 16 اردیبهشت آقای محمد چکی به مبلغ 500.000 ریال صادر نمود تا پس از نقد شدن جهت پرداخت های ضروری در صندوق موسسه نگهداری شود .
3) در تاریخ 16 اردیبهشت آقای محمد مبلغ 250.000 ریال جهت پرداخت هزینه های آب و برق و تلفن بصورت نقد به آقای علی داد.
توضیح :
رویدادهای 1 و 3 مانند گذشته یک حساب هزینه بدهکار شده و در مقابل آنها حساب صندق یا بانک بدلیل کاهش دارایی بستانکار شده اند اما در رویدا مالی 2 باید دقت داشت که یک حساب داریی (صندوق) افزایش پیدا کرده پس بدهکار شده و در مقابل آن حساب دارایی دیگری (بانک) کاهش پیدا کرده و بستانکار شده است.
ثبت 1 :
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
15/2/84 هزینه حقوق 1.000.000
بانک 1.000.000
بابت پرداخت حقوق فروردین ماه حسابدار موسسه
--------------------------------------------------------------------------------
ثبت 2 :
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
16/2/84 صندوق 500.000
بانک 500.000
بابت شارژ صندوق موسسه
--------------------------------------------------------------------------------
ثبت 3 :
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
16/2/84 هزینه آب و برق و تلفن 250.000
صندوق 250.000
بابت پرداخت هزینه های آب و برق و تلفن بصورت نقد
--------------------------------------------------------------------------------
1) در تاریخ 20 اردیبهشت آقای حسن تعدادی لوازم التحریر و کتب آموزشی به مبلغ 500.000 ریال خریداری نمود که قرار شد وجه آنرا در پایان خرداد ماه به فروشنده پرداخت نماید .
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
20/2/84 ملزومات 500.000
بستانکاران 500.000
بابت خرید لوازم التحریر و کتاب آموزشی
--------------------------------------------------------------------------------
2) در تاریخ 25 اردیبهشت موسسه الف وام یکساله بدون بهره ای به مبلغ 30.000.000 ریال دریافت کرد که در ازای آن سفته ای به همان مبلغ به سررسید یکسال بعد صادر کرد و به وام دهنده تسلیم نمود .
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
25/2/84 بانک 30.000.000
اسناد پرداختنی 30.000.000
بابت در یافت وام یکساله در ازای تسلیم یکبرگ سفته به سررسید یکسال بعد
--------------------------------------------------------------------------------
* ملزومات شامل لوازم مصرفی کم ارزشی هستند که انتظار میرود در طول یکسال مصرف شوند .
** بستانکارن به اشخاص حقیقی یا حقوقی کفته میشه که از واحد مالی طلبکار هستند به عبارت دیگر واحد مالی به آنها بدهکار است .
*** اسناد پرداختنی شامل چک ، سفته که دارای سررسید معین میباشند و در قبال طلب اشخاص به آنها تسلیم میشود .
1) در تاریخ 28 اردیبهشت آقای حسن مبلغ 1.500.000 ریال از حساب بانک برای استفاده شخصی برداشت نمود .
توضیح :
حساب برداشت جزو حسابهای موقت است که ماهیت بدهکار دارد
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
28/2/84 برداشت 1.500.000
بانک 1.500.000
بابت برداشت از حساب بانک توسط حسن برای مصرف شخصی
--------------------------------------------------------------------------------
2) در تاریخ 30 اردیبهشت آقایان محمد و حسن برای توسعه کار خود مبلغ 10.000.000 ریال دیگر بعنوان سرمایه گذاری مجدد به حساب بانک واریز کردند .
--------------------------------------------------------------------------------
تاریخ شرح مبلغ بدهکار مبلغ بستانکار
--------------------------------------------------------------------------------
30/2/84 بانک 10.000.000
سرمایه گذاری مجدد 10.000.000
بابت سرمایه گذاری مجدد آقایان محمد و حسن
--------------------------------------------------------------------------------
* برداشت عبارت است از مبالغی که صاحبان واحد مالی برای مصارف شخصی خود از واحد مالی برداشت میکنند (با توجه داشت که طبق تعاریف گذشته شخصیت حقوقی واحد مالی جدای از صاحبان آن است)
** حسابهای موقت حسابهایی هستند که در پایان سال مالی بسته میشوند یعنی مانده آنها صفر میشود البته در آینده نزدیک در این باره بیشتر توضیح میدهیم .
|
منبع : hesabdar.mihanblog.com -
حسابدار
| | |